Αρχική Βιβλιοκριτική Βιβλία για ενήλικες Revisioning Red Riding Hood Around the World. - Ελληνικά
Revisioning Red Riding Hood Around the World. - Ελληνικά PDF Εκτύπωση E-mail
Συντάχθηκε απο τον/την Αναστασία Πατέρα   
Τρίτη, 04 Μάρτιος 2014 16:56

SANDRA L. BECKETT
Revisioning Red Riding Hood Around the World.
An Anthology of International Retellings.
WAYNE STATE UNIVERSITY PRESS (2014), 416 σελίδες



Η Sandra L. Beckett στο βιβλίο της Revisioning Red Riding Hood Around the World: An anthology of international retellings, παρουσιάζει πάνω από 50 αξιοσημείωτες μοντέρνες επαναφηγήσεις της Κοκκινοσκουφίτσας από τις οποίες, μόνο δύο έχουν παρουσιαστεί στα Αγγλικά στο παρελθόν.
Πρόκειται για έργα που εκδόθηκαν σε 24 χώρες και 16 γλώσσες,  κείμενα που εκτείνονται σε χρονική διάρκεια μεγαλύτερη από έναν αιώνα, αλλά η πλειοψηφία τους έχει γραφεί τα τελευταία 50 χρόνια. Τα περιεχόμενα του βιβλίου κατανέμονται σε 7 κεφάλαια και περιλαμβάνουν επαναφηγήσεις για παιδιά, εφήβους και ενήλικες, καθώς και συνδυασμούς έργων που απευθύνονται στο κοινό όλων των ηλικιών.
Αρχικά στον τόμο παρουσιάζονται κείμενα που διατυπώνουν εκ νέου την ιστορία της Κοκκινοσκουφίτσας από μία παραδοσιακή οπτική, για να συνεχιστούν με άλλες  πιο παιχνιδιάρικες εκδοχές  και να καταλήξουν μέχρι και σε περισσότερο αντισυμβατικές προσεγγίσεις. Η Beckett δίνει μια ερμηνευτική εισαγωγή σε κάθε κείμενο και αναλυτικές πληροφορίες για τον /την συγγραφέα του ή τον /την εικονογράφο. Παρουσιάζεται μία ποικιλία λογοτεχνικών ειδών με παραμύθια, μικρές ιστορίες, νουβέλες, μυθιστορήματα, ποιήματα, εικονογραφημένα βιβλία και εικονοβοβλία.
Οι επαναφηγήσεις στο πρώτο κεφάλαιο με τίτλο «Προειδοποιητικά Παραμύθια για Μοντέρνες Κοκκινοσκουφίτσες», αναφέρονται στην παράδοση της ιστορίας, ως προειδοποιητικό παραμύθι ή Warnmarchen. O Ch. Perrault έγραψε την πρώτη εκδοχή του παραμυθιού για να προειδοποιήσει τα κορίτσια και τις γυναίκες για τα αρπακτικά αρσενικά. Σήμερα η Κοκκινοσκουφίτσα μπορεί να ειδωθεί ως ο αρχετυπικός μύθος της παιδικής κακοποίησης και βιασμού. Στη δεύτερη έκδοση του “The Trials and Tribulations of Little Red Riding Hood”, o Jack Zipes ισχυρίζεται ότι «εξαιτίας του βιασμού και της βίας που αποτελούν τον πυρήνα της ιστορίας της Κοκκινοσκουφίτσας, το παραμύθι είναι το πιο διαδεδομένο και ξακουστό στο Δυτικό κόσμο, αν όχι σε ολόκληρο τον κόσμο». Βεβαίως, υπάρχουν και άλλοι λόγοι για τη δημοτικότητα του, αλλά αυτό το επίμαχο και επίκαιρο θέμα, σίγουρα προσελκύει έναν μεγάλο αριθμό συγγραφέων και εικονογράφων, ειδικά, αλλά όχι αποκλειστικά, γυναικών. Οι συγγραφείς και οι καλλιτέχνες που ξαναγράφουν την Κοκκινοσκουφίτσα, σαν μια ιστορία βιασμού ή παιδικής κακοποίησης, γενικά, υιοθετούν έναν πολύ σοβαρό, ακόμη και τραγικό τόνο και τα έργα τους σκοπεύουν να προειδοποιήσουν τα παιδιά και τους ενήλικες για τον παντοτινό κίνδυνο των αρπακτικών αρσενικών.
Το δεύτερο κεφάλαιο «Σύγχρονες Κοκκινοσκουφίτσες που Ενηλικιώνονται» εστιάζει σε επαναφηγήσεις που ερμηνεύουν την ιστορία από την φεμινιστική οπτική. Η πρωταγωνίστρια μπορεί στην αρχή να μοιάζει με την αφελή, αθώα ηρωίδα του κλασσικού παραμυθιού, αλλά αποδεικνύεται έξυπνη και θαρραλέα, σώζοντας τον εαυτό της και συχνά τη γιαγιά της επίσης. Όχι πια ένα παθητικό θύμα, η δραστήρια, τολμηρή πρωταγωνίστρια δείχνει την επινοητικότητα της και φαίνεται πιο έξυπνη από τον λύκο στον ρόλο του ως ξελογιαστή. 
Το κεφάλαιο με τον τίτλο «Παίζοντας με την ιστορία της Κοκκινοσκουφίτσας και του Λύκου» είναι αφιερωμένο σε εκδοχές της ιστορίας που ακολουθούν μία  παιχνιδιάρικη προσέγγιση του παραμυθιού. Μπορεί να ασχολούνται με θέματα που μελετώνται σε άλλα κεφάλαια, αλλά το κάνουν με έναν ανάλαφρο, χιουμοριστικό τρόπο. Μια σειρά από πνευματώδεις επανεκδόσεις σε μεταμοντέρνο, μεταφηγηματικό λόγο ή ακόμη και ένα μοναδικό μοτίβο, για να αμφισβητήσουν το κλασσικό παραμύθι , τους κώδικες και τις συμβάσεις του.
Οι επαναφηγήσεις στο κεφάλαιο «Αποκαθιστώντας τον Λύκο» είναι επίσης, στο μεγαλύτερο μέρος τους, γραμμένες σ’ έναν ανάλαφρο τόνο ενώ οι συγγραφείς τους θέλουν να περάσουν ένα πολύ σοβαρό μήνυμα. Τις τελευταίες δεκαετίες, η έντονη προσπάθεια να αποκατασταθεί ο Λύκος στην κοινή γνώμη έχει μία φανερή επίδραση στη λογοτεχνική του εικόνα, ειδικά στις σύγχρονες επαναδιατυπώσεις της Κοκκινοσκουφίτσας. Αυτές είναι γεμάτες από αναμορφωμένους, χορτοφάγους λύκους. Πολλοί λύκοι έχουν ήδη αναμορφωθεί πριν αρχίσει η ιστορία, ενώ άλλοι αποτελούσαν μια απειλή από την αρχή. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 η αποκατάσταση του Λύκου χρησιμοποιήθηκε όχι μόνο για να διαλύσει τους φόβους των παιδιών και να αποκαταστήσει την αλήθεια για τους λύκους, αλλά συχνά για να αγγίξει οικολογικές ανησυχίες και να παρουσιάσει το λύκο ως ένα είδος υπό εξαφάνιση, που πρέπει να προστατευθεί.
Το κεφάλαιο 5, «Η ιστορία του Λύκου», παρουσιάζει επαναφηγήσεις που ρίχνουν τον προβολέα στο λύκο, λέγοντας την ιστορία του, η οποία δεν είχε ειπωθεί για πολύ καιρό. Οι συγγραφείς απογυμνώνουν την ψυχή του λύκου, αποκαλύπτουν τα κίνητρά του, τις σκέψεις του, τα συναισθήματα και τα όνειρά του.
Στα κεφάλαια 6 και 7, το στοιχείο του λύκου είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της Κοκκινοσκουφίτσας. Οι επαναφηγήσεις στο κεφάλαιο με τον τίτλο «Ο Λύκος Από μέσα» παρουσιάζουν τον λύκο ως ένα σύμβολο που κρύβεται βαθιά στον ανθρώπινο ψυχισμό. Για πολλές Κοκκινοσκουφίτσες και για άλλους χαρακτήρες της ιστορίας επίσης, ο Λύκος ενσαρκώνει το φόβο για το θάνατο.
Το τελευταίο κεφάλαιο, «Τρέχοντας με τους Λύκους», περιλαμβάνει κείμενα στα οποία η πρωταγωνίστρια κατά κάποιο τρόπο ενώνεται με τον Λύκο. Κάποιες Κοκκινοσκουφίτσες δείχνουν ένστικτα λύκου, άλλες αποφασίζουν να ζήσουν με τους κανόνες του Λύκου, ή ίσως επιχειρήσουν να εξημερώσουν το Λύκο. Τα 4 πρώτα κείμενα του κεφαλαίου είναι όλα μικρές ιστορίες που απευθύνονται σε ενήλικες, στα οποία η Κοκκινοσκουφίτσα και ο Λύκος γίνονται εραστές με τη συγκατάθεση και των δύο. Οι δύο τελευταίες ιστορίες είναι εικονοβιβλία τα οποία, παρά το νεανικό κοινό στο οποίο απευθύνονται, είναι αισθησιακά, εκλεπτυσμένα και πολυεπίπεδα έργα που παρουσιάζουν ενοχλητικά διφορούμενες ηρωίδες. Τελικά, ενώ αυτές οι σύγχρονες αναγνώσεις του μύθου διατηρούν ίσως το παραδοσιακό σεξουαλικό στερεότυπο του λύκου, παρουσιάζουν επίσης μια ενδυναμωμένη ηρωίδα με πλήρη έλεγχο της σεξουαλικότητας της.
Ο αριθμός και η ποικιλία των επαναφηγήσεων στο Retelling Red Riding Hood αποδεικνύουν την αξιοσημείωτη πολυμέρεια του παραμυθιού και την εξαιρετική του θέση στο συλλογικό ασυνείδητο και στη λογοτεχνική παράδοση, ακόμη πέρα και από τους περιορισμούς του Δυτικού κόσμου. Αυτή η μοναδική ανθολογία συνεισφέρει στη διαπολιτισμική ανταλλαγή και διευκολύνει τη συγκριτική μελέτη για αναγνώστες που ενδιαφέρονται για τη μελέτη των παραμυθιών, τις πολιτισμικές σπουδές και την λογοτεχνική ιστορία.
Η Sandra L. Beckett είναι καθηγήτρια Γαλλικών στο Πανεπιστήμιο του Brock. Έχει γράψει τα βιβλία Red Riding Hood for All Ages: A Fairy – Tale Icon in Cross – Cultural Contexts (Wayne State University Press, 2008), Crossover Picturebooks: A Genre for All Ages, Crossover Fiction: Global and Historical Perspectives, Recycling Red Riding Hood, και De grands romanciers ecrivent pour les enfants, ανάμεσα σε άλλα. Έχει επίσης επιμεληθεί αρκετά βιβλία, όπως τα: Beyond Babar: The European Tradition in Children’s Literature, Transcending Boundaries: Writing for a dual Audience of Children and Adults, and Reflections of Change: Children’s Literature Since 1945.

Αναστασία Πατέρα,
Υποψήφια Διδάκτορας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

LAST_UPDATED2